CON TÒ VÒ

Ngày nào cũng có 1 con tò vò chờn vờn trước mặt. Hôm qua sợ cắn, tôi đánh tò vò rơi xuống nền. Nó vụt bay bỏ lại viên đất nhỏ để xây tổ. Tôi bèn kiểm tra ghế thấy tổ nó sắp hoàn tất liền lấy dao cạy thì thấy bên trong đầy những sâu xanh, dế mén...mà ngày nhỏ cứ tưởng là con của tò vò. Sẵn đó, tôi kể lại chuyện CON TÒ VÒ để anh em tạm giải trí...

....Nó bệnh nằm nhà buồn chèo queo 1 mình không chó không mèo để đùa giỡn. Bố mẹ làm đồng, còn anh em kẻ đến trường người giữ nhà mà cứ ở bụi tre nghịch đất, nơi nó từng bắn bi với lũ bạn...Đang buồn nhớ những ván bi chợt có con ong bay qua cửa sổ vào nhà chờn vờn chỗ nó đang nằm. Bình thường chẳng chú chi đến con ong, nhưng lúc này nó làm bạn bất đắc dĩ với ong vì "thời giờ chết" chả biết để vào đâu. Nó bèn tò mò quan sát con ong ong...

Nó chẳng biết tên con ong này là ong gì, chỉ to bằng đầu đũa ăn, lúc nào cũng vào ra 1 mình bay qua cửa sổ. Bữa nào đóng thì ong bay qua cửa cái gần đó...Con ong có màu nâu đen, thân chia đầu đuôi rõ rệt kết nối bằng cái eo thon ở giữa cân đối. Nó nằm yên theo dõi con ong vào nhà làm gì thì thấy ong đậu chân bàn mang theo cục đất để xây tổ trước ngực mà bây giờ thằng nhỏ mới thấy. Bấy giờ nó mới đặt tên cho ong là CON ONG ĐẤT. Nó đoán con ong này là ong cái đang xây tổ để đẻ trứng. Con ong đất kiên nhẫn làm tổ như câu "kiến tha lâu đầy tổ". Nó bèn trỗi dậy xem ong lấy đất ở đâu? Thì ra ong tìm đến chỗ vò nước đặt trên chồng gạch tựa gốc cột mà bên dưới có lớp đất ẩm. 2 chân trước của con ong moi đất vo tròn, đoạn ôm vào ngực cất cánh. Nó tưởng tượng con ong lúc này giống chiếc trực thăng chở hàng cứu trợ cho đồng bào bị bão lụt. Lần nào con ong đất cũng bay đúng lộ trình vào ra không biết bao nhiêu lần, không ồn ào, không gián đoạn vì lý do gì, vì chẳng thấy ong ăn, uống...hay vì mỏi mệt làm ong chi phối. Nó cũng không biết con ong đất này xây tổ lúc nào mà sắp hoàn tất ở ô thứ tư, và có lẽ cũng là ô cuối cùng của cái tổ. Con ong dùng miệng nhỏ bọt nhào đất nắn nót bằng 2 chân trước 1 cách thành thục xây tổ sau khi đã đẻ vô đó 1 cái trứng nhỏ xíu. Đang lúc thi công, con ong phát ra tiếng "vo vo" như thể tập trung cao độ cho việc xây tổ. Ong đất cũng tha vào đó vài con mồi nhỏ, chẳng hạn cào cào kim, dế mén, nhện nhảy...hoặc con sâu đo mà ong đã chích "formol" như chất bảo quản để khi ong con nở ra là có ngay thức ăn dự trữ cho đến lúc cất cánh... Vậy là thứ tự ngày trước ngày sau bốn con ong con chui ra khỏi tổ bay vào thế giới ong bướm mà chẳng biết bố mẹ là ai, ngay cả anh chị em của chú ong con để tiếp tục vòng đời làm CON ONG ĐẤT...

Cũng có 1 loại nữa có màu vàng tươi đeo viền đen quanh bụng trông rất đẹp. Con ong này trông cánh đỏ và to hơn con ong đất ban nãy. Tổ nó cũng to hơn, cũng được xây cất công phu hơn với bốn hộc như mộ vua chúa ngày xưa. Tổ của con ong đất có màu vàng này thường được xây trên cửa sổ pa- nô (panneau). Con ong có vẻ mạnh mẽ và lanh lẹ hơn hơn con ong nâu đỏ nhỏ nhắn kia. Nó cũng hiền lành như "cục đất cục", nghĩa là chưa cắn ai, nhưng với lũ sâu bọ thì nó là kẻ ăn thịt chuyện nghiệp. Chỉ với 1 mũi thuốc tê là dế, cào cào, ruồi, nhện...đều tê liệt làm mồi nuôi con trong tổ...

Một hôm do vô tình, thằng bé vung tay đụng phải ong đất đang tha mồi làm rơi xuống nền. Nó đến gần xem thử mồi gì thì thấy 1 con sâu đo vừa bị chích thuốc tê. Nó rất sợ sâu đo do người lớn thường dọa rằng hễ bị sâu đo đo giáp vòng từ đầu xuống chân là sẽ bị chết!...

....Để chấm hết 1 kỉ niệm xưa về CON TÒ VÒ, tôi kể bữa trước rất ngạc nhiên khi thấy tò vò cứ lượn lờ quanh chỗ tôi, tôi bèn tìm hiểu xem là nó muốn gì... Thì ra cái ghế nhựa có tổ tò vò bị con tôi trưng dụng đặt chỗ khác. Tôi bèn xách ghế trả lại chỗ cũ đặng nó tiếp tục chương trình mà Tạo Hóa đã giao cho tò vò đặng chuộc lỗi tôi khi xưa cũng hay vì tò mò mà phá tổ nó. Khi thì bắt gặp con nhện thiên địch ( loại nhện diệt sâu bướm hại lúa), khi thì ấu trùng tò vò giống như người chết còn quấn vải, có khi gặp phải tò vò con bay ra gia nhập với tò vò mẹ...hihi

18/08/21 NC 67
Chú thích của Củ Nghệ:
Những con sâu bị con tò vò bắt đem về để trong tổ và những con sâu ấy gọi là MINH LINH Thiều Chửu giải thích chữ MINH LINH: một thứ sâu ăn hại rau, những con tò vò thường bắt để ở trong tổ để làm lương ăn cho con, người ta lầm tưởng những con sâu ấy được tò vò nuôi làm con của nó. Do đó người đời sau gọi con nuôi là MINH LINH

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~