Vài Nét Về Thành Phố Nha Trang

Xem Bản đồ Thành Phố Nha Trang

Thành phố Nha Trang là một thành phố có nhiều điển lạ tích hay mà người ta gọi là "Tứ thủy triều quy, tứ thú trụ." Đó là bốn mặt có nước bao bọc; còn tứ thú là hình ảnh tượng trưng bốn con thú đặt tên cho bốn quả núi hội tụ lại để giữ gìn anh khí cảnh sắc tạo nên một vùng vi khí hậu hải dương tuyệt diệu cho thành phố. Bốn quả núi đó là: núi Cảnh Long, còn có tên là "Thanh Long hý thủy (rồng xanh giỡn nước); núi hòn Sinh Trung ở Hà Ra, còn có tên là "Bạch tượng quyện hồ" (Voi trắng cuốn hồ); núi Con Dơi, còn gọi là hòn Trại Thủy; núi Một, còn gọi là con Rùa hay hòn Hoa Sơn.
Riêng tôi thì Nha Trang là một địa linh không kém gì thành phố La Mã, giáo đô Công Giáo bên Ý là thành phố được xây dựng trên bảy ngọn đồi . Nha Trang cũng có bảy ngọn núi hay đồi: Đồi Bảo Đại (Cầu Đá), Núi Một (Phước Hải), Núi Nhà thờ đá (Ga xe lửa),

Núi Chùa Phật Học nơi có tượng Phật Lớn (Vĩnh Hội, trước khi đến Mã Vòng), Núi Sinh Trung (chùa Hải Đức), Núi Tháp Bà (Xóm Bóng) và đồi La San (Hòn Chồng). Lại còn có những rặng núi lớn bao bọc chung quanh, tăng phần hùng vĩ và độc đáo của thành phố.

Ngày nay, du khách tới thăm thành phố thấy sừng sững trên đỉnh núi giữa trung tâm thành phố một ngôi nhà thờ vừa cổ kính lẫn tân kỳ. Đó là nhà thờ đá Nha Trang, nhà thờ chánh toà của địa phận, được xây dựng vào khoảng năm 1930-1935. Từ trên lầu chuông của nhà thờ, du khách có thể phóng tầm mắt ngoạn cảnh toàn bộ thành phố. Phía xa xa kia là biển xanh đang lâng lâng, nhịp nhàng theo điệu bản tình ca ngàn năm của sóng. Thật là một cảnh trời mây nước hữu tình:
Bãi biển Nha Trang: mịn màng trắng trẻo,
Nước trong leo lẻo, gió mát thanh thanh.
Đêm đêm thơ thẩn một mình,
Đố sao cho khỏi vướng tình nước mây .

(Vô Danh)
Sát nhà tôi là Tháp Bà. Tháp được xây trên một ngọn đồi thuộc vùng Cù Lao, bên cạnh sông Ngọc Hội (sông Nha Trang). Ngày xưa người ta truyền tụng hai câu vịnh dòng sông này:
Lưỡng ngạn vi lô trường đáo hải,
Tứ biên hoàng diệp giục vi thu


Dịch là:
Trắng lợp đôi bờ lau tới biển,
Vàng bay bốn phía lá gieo thu .

Cũng do đó mà người ta nghĩ rằng danh từ Nha Trang là do chữ Eatran hay Yjatran (thổ âm người Chàm): Ea hay Yja là nước sông; Tran là lau sậy, chứ không phải như nhiều người giải nghĩa là do chữ "Nhà Trắng" mà ra .

Ngọn tháp lớn nhất hiện nay thờ nữ thần Thiên Y Ana . Toàn thân nữ thần được điêu khắc bằng đá xanh, ngồi uy nghi xếp bằng trên một nền đế cao rộng bằng đá khối . Những ngọn khác thờ Hoàng Tử (chồng của Bà), các Công Chúa . Những tảng đá trên sông phía ngoài cầu Bóng tương truyền là tàu bè của quan quân khi vào cửa biển đã có lời ngạo mạn bất kính với Bà nên đã bị nhận chìm tại đó.

Khi còn nhỏ, chúng tôi được nghe nhiều huyền thoại về Tháp Bà, đặc biệt là đôi rắn thần, ban đêm bò chung quanh tháp để canh giữ. Chắc là mấy ông từ giữ tháp dọa cho lũ trẻ phá phách chung quanh không dám lên đây để nghịch ngợm và phạm đến uy linh của Bà chăng? Gia đình chúng tôi cũng thường hay lên Tháp Bà hưởng gió mát vào những buổi trưa nóng nực, nhiều khi mang theo võng đánh một giấc ngủ ngon lành dưới mấy tàng cây cổ thụ.

Ngoài ra, Hòn Chồng cũng chiếm một chỗ quan trọng trong các thắng cảnh Nha Trang. Nơi đây tôi đã từng để lại dấu chân ngay hồi còn nhỏ. Đặc biệt sau này khi vào Chủng Viện, Hòn Chồng luôn quyến rũ anh em chủng sinh chúng tôi, không chỉ trong những ngày đi dạo hàng tuần, mà nhất là những ngày lễ lớn. Chúng tôi thường tổ chức bơi đua đường dài từ bờ biển Chủng Viện (bãi Dương) thẳng ra mỏm đá Hòn Chồng (khoảng 30 đến 45 phút). Nhiều khi bơi về trễ cơm trưa, bị phạt quỳ! Nữ sĩ Tương Phố (1900-1973) đã từng đặt chân đến đây vào năm 1955 (một năm sau khi dọn vào Nha Trang) và đã tức cảnh sinh tình, đặt bài thơ Hòn Chồng:
Hòn Chồng nhớ buổi hôm nay,
Ất Mùi thu dạo gót giầy khách du .
Thời gian tung lớp bụi mù,
Ngàn thu sau hội khách du chốn nào ?
Vẫn Hòn Chồng ngạo nghễ cao,
Sóng xô hoa tuyết, biển gào tang thương.

Và du khách thi sĩ Phan Thiết cũng đã cảm hứng với phong cảnh nên thơ của Hòn Chồng và dãy núi Rù Rì hùng vĩ qua mấy câu tứ tuyệt sau:
Cao xanh đẽo đá tạc đôi hòn,
Chồng đấy, vợ đâu nước láng non.
Ngàn năm anh đứng không còn đấy,
Xoả tóc em nằm nhớ một con.

Tên là Chồng vì đá chồng chất lên nhau, nhưng có người hiểu là Chồng Vợ nên những đống đá ở vùng Cát Lợi, Lương Sơn, có tên là Hòn Vợ như đối lại với Hòn Chồng trong này . Như đã nói trên, dãy núi Rù Rì có hình tượng như một cô gái xoã tóc, nằm nghiêng nghiêng, đợi chờ đến thiên thu ... pho tượng người lính trường Hạ Sĩ Quan Đồng Đế đang đứng ngàn năm thao diễn nghỉ giữa lưng chừng núi sau trường! Bức tượng đã bị giật sập cho nên tác giả đã ngậm ngùi thương tiếc: "Ngàn năm anh đứng không còn đấy!" Bãi Dương, Thanh Hải

Có thể nói Nha Trang là nơi cung cấp cho khách du lịch nhiều kiểu ngoạn cảnh khác nhau nhất trong Việt Nam: bãi biển Nha Trang, bãi biển Hòn Chồng; Ba Hồ, một thắng cảnh trên đường đi ra Ninh Hoà; Suối Tiên trên vùng Diên Khánh và suối nước nóng ngoài Dục MỸ; sông Nha Trang, sông Cửa Bé; đảo thì có khoảng 12 hòn ngoài biển lẫn trên sông ....

Nha Trang là nơi tôi đã lớn lên và tự hào là quê hương yêu dấu . Muôn đời nhớ đến thành phố thơ mộng nhưng không kém hùng vĩ này . Có quá nhiều điều để kể về Nha Trang. Chỉ có những chuyến du lịch đến tận nơi mới hưởng hết vẻ đẹp kỳ thú của thành phố sơn thủy hữu tình này