Câu 15. Những điều nói trên có vẻ như khuyến khích việc giải thích riêng tư về Kinh Thánh. Tôi nghĩ rằng người Công giáo được ca ngợi là không lệ thuộc vào chú giải riêng tư nhưng vào việc Giáo hội chú giải ý nghĩa của Kinh Thánh.

Đó chỉ là một cách hiểu quá đơn giản. Giáo hội Công giáo Rôma (và có thể đúng cho các Giáo hội Đông phương) đặc biệt đề cao giá trị của niềm tin cổ truyền qua các thời đại. Lý do của sự đề cao này là tin tưởng rằng Chúa Kitô, qua Chúa Thánh Thần, tiếp tục hướng dẫn Giáo hội và sẽ không để Giáo hội sai lầm nghiêm trọng về giáo huấn cũng như luân lý. Vì thế, khi nhân danh quyền chú giải cá nhân về Kinh Thánh, một người đứng lên và nói rằng: “Điều quý vị tin qua giáo huấn trong 5, 10 hay 20 thế kỷ, là sai hết, phải bỏ đi, vì đây là cách tôi chú giải Kinh Thánh”. Giáo hội Công giáo  phản đối thái độ này. Kiểu chú giải Kinh Thánh cá nhân mà Giáo hội Công giáo không tin tưởng bao gồm những lập trường về giáo lý dựa trên những cách giải nghĩa Kinh Thánh chối bỏ những điều được dạy trong các kinh Tin kính hay trong những phán quyết chính thức của Giáo hội. Đàng khác, Giáo hội Công giáo đã không đưa ra những giải thích chính thức về Kinh Thánh trong những lãnh vực đang được các nhà chú giải hiện đại quan tâm. Thông thường, nhà chú giải tìm cách phân tích rõ ràng điều mà tác giả nguyên thủy của một cuốn Kinh Thánh muốn chuyển tải khi viết một đoạn sách và điều mà dân chúng của thời ông hiểu khi đọc đoạn sách đó. Nhà chú giải thường không tìm cách đặt ra những lập trường giáo thuyết có tính cách bắt buộc độc giả thời nay phải theo. Về điều chúng ta có thể gọi là nghĩa văn tự của Kinh Thánh nghĩa là ý nghĩa của một câu văn khi được biên soạn, dường như Giáo hội Công giáo đã chưa hề xác định ý nghĩa của một đoạn văn nào. Giáo hội đã xác định một vài giáo lý liên quan đến Kinh Thánh, nhưng không nhất thiết là các giáo lý đó đã có trong trí của người viết. Do đó, sự xung đột giữa chú giải cá nhân và giáo lý của Giáo hội dựa trên Kinh Thánh không quan trọng cho lắm đối với loại chú giải mà tôi đề cập đến.

 

Tôi còn nhớ với một chút buồn cười sự phê bình của một vị có thẩm quyền duyệt xét một cuốn chú giải dài do tôi viết. Vị ấy nói rằng ông ta rất biết ơn vì khỏi phải bận tâm đến ý kiến của tôi hay người khác vì ông chỉ giảng những điều Giáo hội dạy về cuốn sách Kinh Thánh này. Không biết ông tìm được cái gì để giảng vì Giáo hội đã chưa bao giờ đưa ra một chú giải văn tự nào về bất cứ một đoạn nào trong cuốn sách đó. Tôi chắc chắn là ông muốn nói rằng ông giảng những ý kiến về cuốn sách đó mà ông học được tại chủng viện, và ông không muốn bận tâm tìm hiểu xem những ý kiến trên vẫn còn là lập trường của đa số các học giả ngày nay không.

 

Câu 16. Cha có bao giờ gặp xung khắc giữa điều Giáo hội Công giáo dạy dựa trên Kinh Thánh và chú giải Kinh Thánh riêng của cha không?

Thưa ‘không’. Tôi nói ‘không’, như đã trình bày ở trên, không phải chỉ vì các giáo huấn của Giáo hội Công giáo không lưu tâm đến nghĩa đen (literal sense) của Kinh Thánh (“nghĩa đen” theo cách tôi giải nghĩa từ đó), nhưng còn vì nhiều lý do sâu xa khác. Trước hết, chúng ta phải hết sức cẩn thận về yếu tố cấu tạo nên giáo thuyết của Giáo hội. Thông thường, người ta coi bất cứ những gì học được trong các giờ giáo lý thời tiểu và trung học là giáo huấn của Giáo hội. Thật ra, nhiều khi có tình trạng “bao gồm tất cả vào một nố”, từ giáo thuyết, ý kiến cho đến những niềm tin đạo đức. Phạm vi giáo huấn của Giáo hội khá hạn hẹp. Tôi bảo đảm sẽ đưa ra thí dụ về vấn đề này khi trả lời các câu hỏi sau này.

Lý do thứ hai, ngay cả trong trường hợp có yếu tố giáo huấn xen vào, thường chỉ nhờ sự giúp đỡ của các nghiên cứu mà Giáo hội mới tách biệt điều gì là giáo huấn ra khỏi điều được coi là phương thế tiện lợi để diễn tả giáo huấn đó. Thí dụ, việc Thiên Chúa tạo dựng thế giới là giáo huấn của Giáo hội. Trong nhiều thế kỷ, những người công bố điều đó có thể hiểu đây là một phần của giáo huấn dạy rằng Thiên Chúa tạo dựng thế giới đúng như được diễn tả trong những chương đầu của sách Sáng thế. Dưới ảnh hưởng của các nghiên cứu hiện đại về sách Sáng thế, Giáo hội Công giáo ngày nay minh định rõ ràng rằng giáo lý về việc sáng tạo của Thiên Chúa không bao hàm cách thế tạo dựng. Vì thế, chúng ta được tự do chủ trương rằng những chương đầu của sách Sáng thế không phải là một trình thuật lịch sử về tạo dựng và được tự do chấp nhận thuyết tiến hóa.

Lý do thứ ba vì tôi thấy rằng nhiều khi có những điều có vẻ rất rõ ràng đối với những học giả của thế kỷ này lại bị những học giả của thế kỷ sau coi là sai lầm. Tôi không hoàn toàn tin tưởng vào khả năng chuyên môn của mình như là không thể sai lầm được. Vì tính cách hạn chế của những câu hỏi được các nhà chuyên môn trả lời và thái độ thận trọng của Giáo hội Công giáo khi tự hạn chế vào các công thức giáo lý, tôi không tìm thấy một tình trạng xung đột nào giữa những khám phá của tôi về nghĩa văn tự của Kinh Thánh và những giáo lý của Giáo hội Công giáo dựa trên Kinh Thánh. Nhưng nếu có ai chỉ ra  một xung đột thực sự, thái độ của tôi có lẽ sẽ giống như thái độ gán cho H.L. Mencken khi ông nhận được những bức thư với giọng văn bất bình của các độc giả không đồng ý với ông. Ông cho in những tấm thiệp trả lời: “Kính thưa ông/bà, có lẽ quý vị có lý”. Lời lẽ của Mencken mang tính chất châm biếm. Nhưng lời nói sau đây của tôi thì chân thành: “Có lẽ tôi đã lầm”. Tuy nhiên, nếu điều đối thủ đưa ra không thực sự là tín điều nhưng chỉ là cách giải thích tín điều thì tôi (hoặc bất cứ nhà chuyên môn nào) cũng có quyền đòi hỏi những lý luận đó phải được đem ra công luận để xem ai đúng ai sai. Nói cách khác, họa hiếm lắm mới có xung khắc giữa một nhà chuyên môn Kinh Thánh biết tôn trọng giới hạn lãnh vực nghiên cứu của mình và giáo lý đích thực của Giáo hội. Sự xung khắc, dù nằm ẩn dưới hình thức nào, thường là giữa hai cách chú giải chuyên môn mà một bên đóng vai giáo lý của Giáo hội. May thay, trong đời tôi và nói chung, trong lịch sử Giáo hội gần đây, đã không có những căng thẳng giữa lãnh vực chuyên môn về Kinh Thánh và thẩm quyền giáo huấn chính thức của Giáo hội. Nhận xét này không áp dụng cho các lãnh vực khác của nỗ lực nghiên cứu thần học.

 

Câu 17. Tôi nghĩ rằng đã có nhiều xung khắc giữa các nhà chuyên môn Kinh Thánh và các nhà giáo huấn chính thức của Giáo hội.

Câu trả lời dựa trên thì (quá khứ) của động từ trong câu hỏi: đã có xung khắc ở đầu thế kỷ này. Nhưng từ thời Đức Giáo hoàng Piô XII trong thập niên 1940 và Công đồng Vatican II trong thập niên 1960, đã có sự hài hoà đáng kể giữa các nhà chuyên môn Kinh Thánh và các nhà giáo huấn chính thức của Giáo hội. (Có lẽ tôi phải nhấn mạnh chữ “chính thức”; vì có một thiểu số người Công giáo bảo thủ cực đoan rất to tiếng đã nghĩ rằng cách giải thích giáo lý riêng của họ là chính thức và họ tạo thành quyền giáo huấn của Giáo hội có thể phê phán các công trình nghiên cứu. Đây là nhóm người mà tôi gọi là quyền giáo huấn đệ tam, gồm có những người tự phong là bảo vệ Giáo hội mà không được giao trách nhiệm để phát ngôn thay cho Giáo hội). Bạn có thể tìm được việc trình bày có giá trị về sự xung đột trước Công Đồng Vatican II trong một thời gian dài qua tác phẩm của Gerald P. Fogarty, American Catholic Biblical Scholarship, (San Francisco: NXB Harper & Row, 1989).

Yếu tố quan trọng độc nhất của sự thay đổi này là thái độ hỗ trợ tích cực của Đức Giáo hoàng Piô XII đối với công tác nghiên cứu Kinh Thánh hiện đại, đến nỗi, từ những năm 1960 trở đi, các chuyên viên Kinh Thánh đã xem các giáo hoàng và từ đó, xem các văn phòng Toà thánh Rôma, chẳng hạn Uỷ ban Giáo Hoàng về Kinh Thánh, như những người bạn hơn là như những đối thủ kiểm duyệt. Trong phần tư cuối cùng của thế kỷ XX này đã có sự hỗ trợ của cả hai bên và không có sự đối nghịch giữa các nhà chuyên môn Kinh Thánh và các nhà giáo huấn chính thức của Giáo hội. Cá nhân tôi thường xuyên bày tỏ sự biết ơn đối với sự hỗ trợ từ các Giám mục của Giáo hội Công giáo Rôma tại Hoa Kỳ, và từ các Đức Giáo hoàng hay Toà thánh về công việc giao phó cho tôi. Tôi không giải thích những đặc ân này như là sự ủng hộ lập trường riêng của tôi hoặc cho là tôi luôn luôn đúng, nhưng như là một sự thừa nhận rằng các chuyên viên Kinh Thánh, được huấn luyện đúng đắn trong việc phê bình Kinh Thánh hiện đại, được coi là nhóm người tích cực góp phần vào công cuộc loan truyền Phúc âm của Giáo hội.

Q.15. All of this sounds like private interpretation of the Bible. I thought Catholics gloried in not having to depend on private interpretation, but in having a church to tell them what the Bible means.

  That is an oversimplified understanding. The Roman Catholic Church (and this would be true of the Eastern Churches as well) places a strong emphasis on the value of traditional faith attested through the ages. The reason for this emphasis is a belief that Christ through the Spirit continues to guide the church and will not allow it to err seriously in what it demands of its people by way of doctrinal and moral commitment. Therefore, when in the name of private interpretation of Scripture, someone stands up and says "What you have believed by way of doctrine for five centuries, or ten centuries, or twenty centuries is all wrong; you must give that up because here is how I interpret the Bible," the Catholic Church has resisted. The type of private interpretation that the Catholic Church distrusts involves doctrinal statements based on interpretations of the Bible that deny what has been taught in the creeds or in the official pronouncements of the church. On the other hand, the Catholic Church has not issued official interpretations of Scripture as to the areas treated by most modern commentaries. Ordinarily, the commentator is seeking to discern what the original author of a biblical book sought to convey when he wrote a passage and what the people who read it in the author's time would have understood by it. The commentator is not normally attempting to establish doctrinal positions that would bind readers today. In terms of what we might call the literal sense of Scripture, i.e., what a verse meant when it was first written, it is doubtful that the Roman Catholic Church has ever defined the meaning of any passage. The church has defined that some of its doctrines are related to scriptural passages, but not necessarily that those doctrines were in the minds of the people who wrote the passages. Thus, a conflict between private interpretation and church doctrine based on Scripture is really not relevant to the type of commentary help that I have been describing.

I remember with sad amusement the observation made by a reviewer in a popular evaluation of a long commentary I had done. He stated that he was grateful that he did not have to bother with my opinions or those of others since he preached only what the Catholic Church taught about this particular book. Since the church had never interpreted the literal meaning of any passage in that book, I wondered exactly what he found to preach. What he really meant, I am sure, is that he preached the opinions about the book that he had been taught when he was in the seminary, and he did not want to bother seeing whether those opinions still represented where most scholars stood today. 

Q. 16. Have you ever found a conflict about what the Catholic Church teaches based on Scripture and your interpretation of biblical texts?

 No. And I say no not simply because, as I have reported above, the Catholic Church has not concerned itself in its doctrinal statements with the literal sense of Scripture (in the way I explained "literal"), but for deeper reasons. First, one must be very careful about what constitutes church doctrine. Often people consider everything they were taught in religion classes in grammar school to be church doctrine; yet at times that was an amalgamation of doctrine, opinion, and pious beliefs. The field of church doctrine is really rather narrow. I shall, I am sure, exemplify that in my responses to other questions that I will be asked.

 

Second, even where truly there is doctrine involved, often only with the help of scholarship has the church isolated what is doctrine from what has been simply a convenient way of expressing it. For instance, it is church doctrine that God created the world. For many centuries, those who proclaimed that may well have understood it to be part of the doctrine that God created the world exactly as described in the opening chapters of Genesis. Under the impact of modern scholarship about Genesis, the Catholic Church is now very clear that the doctrine of God's creating does not include the manner in which He created it. Therefore one is free to hold that the early chapters of Genesis are not a historical account of creation and to accept evolution.

Third, precisely because I recognize that sometimes what seemed very clear to the scholars of one century was judged wrong by the scholars of the next century, I do not have any supreme confidence in my own scholarship as if it were infallible. Because of the limited questions answered by scholarship and the careful self confinement of the Catholic Church's doctrinal formulations, I really cannot see that there could be a conflict between what I uncover as the literal sense of the Scriptures and what the Catholic Church teaches as a doctrine based on Scripture. But were someone to point out a real conflict, my attitude would be similar to that which I have heard attributed to H. L. Mencken when he got angry letters from readers who disagreed with him. He had a printed card which said "Dear Sir or Madam, you may very well be right." Mencken's tone was sarcastic; mine is sincere: I may very well be wrong. However, when what the challengers are proposing is not really doctrine but their interpretation of doctrine, then I (or any other scholar) have the right to demand that scholarly reasons be brought forward to show who is right and who is wrong. In other words there is rarely an occasion of conflict between a biblical scholarship that respects the limitations of its own research and genuine church doctrine. No matter how the conflict is disguised, most often it is between two scholarly interpretations, one of which is posing as church doctrine. Fortunately, in my life, and in recent Roman Catholic Church experience in general, in the biblical field, there has been no tension between scholarship and official church teachers. That is not true of other fields of theological endeavor.

 

 

 

Q. 17. I thought there has been a lot of conflict between biblical scholars and official church teachers.

 

The answer depends on the tense of your verb: there had been conflict in the earlier part of this century. But from the time of Pope Pius XII in the 1940s and the Vatican Council II in the early 1960s, there has been remarkable harmony between biblical scholars and official church teachers. (Perhaps I should underline the word "official"; there are a small number of vocal ultraconservative Catholics who think that their interpretations of church doctrine are official  and  that  they  constitute  a  magisterium  that  can judge scholarship-this is a group I often call the third magisterium, consisting of self appointed vigilantes who have no real status to speak for the church.) You can get a very good description of the conflict that existed before the Second Vatican Council, over a period of many years, in the work by Gerald P. Fogarty, American Catholic Biblical Scholarship (San Francisco: Harper & Row,1989).  

The single most important factor in changing the picture was the positive support given to modern biblical scholarship by Pope Pius XII, so that biblical scholars came to look upon the Pope and eventually upon Roman offices like the Pontifical Biblical Commission from the 1960s on as friends rather than as censorious opponents. In the last quarter-century there has  been support in both directions and no hostility between biblical scholars and official church teachers. Personally, I have often expressed my indebtedness to the support I have received from the bishops of the Roman Catholic Church in the United States and, indeed, from several papal or Roman appointments that I have held. I do not interpret this as support for my individual views or a statement that I am always right, but as a recognition that Catholic scholars properly trained in modern biblical criticism are regarded as a positive contributing group in the larger church enterprise of proclaiming the Gospel.